U Bugojnu predstavljena knjiga „Od Batona do Kulina – Skrivena historija Bosne“, autora Suada Haznadarevića i Emira Medanhodžića

U povodu Dana nezavisnosti Bosne i Hercegovine, Fondacija „Čuvari baštine Bassania“ u Kristalnoj Sali Općine Bugojno upriličili su promociju knjige „Od Batona do Kulina – Skrivena historija Bosne“, autora Suada Haznadarevića i Emira Medanhodžića.

Ovom prigodom prisutnom auditoriju obratio se i podržao rad autora Hasan Ajkunić, načelnik općine Bugojno.

O knjizi, pored autora, govorili su i prof. Mirsad Bušatlija, prof. dr. Ahmed Kico. Moderator promocije bio je novinar i publicista Kemal Balihodžić.

Ova jedinstvena i fascinantna knjiga ima 263 strane, 172 fotografije, tvrde color korice sa 15 poglavlja i uvodom Nihada Filipovića i pogovora akademika Abdulaha Sidrana.

„Ovu knjigu smo pisali tri godine i namjera nam je da široj čitalačkoj publici damo nove uvide u historijat Bosne. Evidentirali smo bosanske banove 300 godina prije Kulina bana. Pričali smo o Crkvi bosanskoj, njenim počecima ali i o Gotima koji su imali veliki uticaj. Željeli smo da tamni srednji vijek osvjetlimo široj čitalačkoj publici“, kaže Medanhodžić.

„Autori ove knjige napravili su značajnu i duboku historijsku sondu gdje su ispod nagomilanog sedimenta pronašli veoma interesantne informacije koje nikako ne mogu biti zanemarene od strane budućih istraživača i autora. Sam period koji oni istražuju, od Batona do Kulina, je period koji je, poprilično, zanemaren u našoj historiografiji“, istaknuto je na večerašnoj promociji.

Mirsad Bušatlija je istakao da su autori svojom knjigom obuhvatili period od 1500 godina o kojem nije ranije pisano.

– Imajući u vidu prezentirana istraživanja, te vlastiti kategorički imperativ, autori su na cjelovit način pokazali da su se oko Batona u proteklom periodu, a posebno u aktualnom razdoblju igrale i dalje igraju političke igre. Najpoznatiji ilirolozi zovu ga Baton delmatski, u Albaniji su napravili veliki spomenik i kažu on je Albanac. A fino se u dokumentima svuda spominje Baton dezitijatski, a Dezitijati su živjeli na prostoru od Sarajeva do Zenice, i on je, prema svemu sudeći, rođen u Brezi i vladao je u Bobovcu. Prema riječima Medanhodžića, Baton je „naš čovjek, na našem terenu, i sad ga drugi svojataju izvrtanjem originalnih dokumenata krivim prijevodom i zato smo smatrali da je on neki naš začetak“.

U kontekstu istraživanja Haznadarevića i Medanhodžića o životu i vojničkoj karijeri Batona, treba naglasiti da se ona u značajnom obimu podudaraju sa istraživanjima Edina Veletovca, znanstvenika sa Filozofskog fakulteta UNSA koje je ovaj prezentirao u Tomu I Historije Bosne I Hercegovine. Dakle, Veletovac u poglavlju pod naslovom “Prostor Bosne i Hercegovine u Antici”, veoma recentno i odgovorno piše o “Velikom ilirskom ustanku (Bellum Batonianum) 6-9 godine n. e.”. U vezi s navedenim, Veletovac navodi, kao i Haznadarević i Medanhodžić, da je Baton, nakon što se predao Tiberiju, na njegovo pitanje (Tiberijevo) “zbog čega im je palo na pamet da se pobune protiv Rimljana, Baton Dezitijatski mu je odgovorio: Vi Rimljani ste krivi za ovo, jer za čuvare svojih stada ste poslali, ne pse ili pastire, već Vukove”. O ovome vidjeti u Veletovac, E. (2023). “Prostor Bosne i Hercegovine u Antici” U: Tom I Historija Bosne i Hercegovine, str. 118.) Veletovac  zaključuje da je “navedeba rečenica, koju je izrekao Baton Dezitijatski, a prenio Kasije Dion, u sebi sadrži sav očaj i beznađe u kojem se nalazilo lokalno stanovništvo tokom godina koje su prethodile Velikom ilirskom ustanku”.

Treba posebno naglasiti da su ova istraživanja Veletovca, te Haznadarevića I Medanhodžića prezentirana gotovo u istom vremenskom periodu, budući da se knjiga Od Batona do Kulina. Skrivena historija Bosne, odnosno Historija Bosne i Hercegovine, pojavljuju tokom oktobra i novembra 2023. godine, odnosno decembra iste godine. Dakle, autori su odvojeno vršili svoja istraživanja, s tim da su historijski nalazi o zivotu Batona i  Velikom ilirskom ustanku u mnogim segmentima, gotovo podudarni, istakao je u svom govoru promotor dr. Ahmed Kico.

Promotori su ovom prilikom istakli da su izuzetno sretni što će čitaoci imati priliku da, kroz čitanje knjige „Od Batona do Kulina“, saznaju nove činjenice o periodu koji do sada nije istraživan u velikoj mjeri.

Sa posebnom pažnjom praćeno je izlaganje autora Suada Haznadarevića koji je iznošenjem teza iz perioda o kojem govori knjiga „Od Batona do Kulina“, posebno o arijanstvu i rađanju bosanske crkve, koja je nailazila na ogromne pritiske na ovdašnje stanovništvo, što se posebno očitovalo na Batonov ustanak koji se dogodio od 6 do 9 godine naše ere.

Promociju su svojim nastupom muzičkim numerama „Čaršija“ i Jedna si jedina“ uveličali članovi Gradskog hora Bugojno sa predsjednicom Amelom Bušatlija.